Alles over Theravada boeddhisme

De vier edele waarheden

De vier edele waarheden

De eerste leerrede die de Boeddha na zijn verlichting gaf, ging over de vier edele waarheden. De eerste edele waarheid leert ons dat het leven lijden is. Als we eerlijk tegenover onszelf zijn, zijn er zelfs tijden wanneer het ronduit miserabel is. Met ons gaat het misschien goed op dit moment, maar als we om ons heen kijken, zien we andere mensen in de verschrikkelijkste omstandigheden: kinderen die omkomen van de honger, terrorisme, haat, honger, oorlogen, intolerantie, mensen die gemarteld worden. We krijgen een onbehaaglijk gevoel als we zelfs maar oppervlakkig denken aan de situatie waarin de wereld zich bevindt. Wij zelf zullen op een goede dag oud zijn, ziek worden, en uiteindelijk overlijden. Hoezeer we ook proberen dit uit de weg te gaan, er komt een dag dat we doodgaan. Ook al proberen we er niet aan te denken, we worden er voortdurend aan herinnerd.

De twee edele waarheid leert ons dat lijden een oorzaak heeft. We lijden omdat we voortdurend worstelen om te overleven. We proberen voortdurend ons bestaan te bewijzen. Misschien zijn we extreem nederig en cijferen we onszelf weg, maar zelfs dat is een poging om onszelf te definiƫren. We worden dan gedefinieerd door onze nederigheid. Hoe harder we worstelen om onszelf en onze relaties te bewijzen, hoe pijnlijker onze ervaring wordt.

De derde edele waarheid leert ons dat de oorzaak van het lijden opgeheven kan worden. Onze worsteling om te overleven, onze poging om onszelf te bewijzen en onze relaties te bestendigen, is onnodig. Wij en de wereld kunnen comfortabel met elkaar overweg zonder dat we allerlei onnodige poses aannemen. We zouden een eenvoudige, directe en ongecompliceerde persoon kunnen zijn. We zouden een eenvoudige relatie kunnen aangaan met onze wereld, onze koffie, echtgenoot en vrienden. Dit doen we door onze verwachtingen over hoe dingen zouden moeten zijn, op te geven.

Dit is de vierde edele waarheid: de weg, of het pad om een einde te maken aan de oorzaak van het lijden. Het centrale thema van dit pad is meditatie. Meditatie betekent hier de beoefening van mindfulness (aandachtigheid). We oefenen om aandachtig te zijn met betrekking tot alle dingen die we gebruiken om onszelf te pijnigen. We worden aandachtig door onze verwachtingen over hoe dingen zouden moeten zijn op te geven, en vanuit deze aandachtigheid beginnen we ons bewust te worden van hoe de dingen werkelijk zijn. We beginnen het inzicht te krijgen dat dingen werkelijk eenvoudig zijn en dat we heel goed met onszelf en onze relaties kunnen omgaan zodra we stoppen zo complex en manipulatief te zijn.